poradnik

Sprzedaż nieruchomości przez osobę nietrzeźwą. Czy akt notarialny jest ważny?

31 gru

W praktyce obrotu nieruchomościami coraz częściej pojawiają się sytuacje, w których strona stawiająca się do aktu jest pod wpływem alkoholu, środków uspokajających, psychotropowych lub narkotycznych. Nie jest to temat wstydliwy, tylko prawny. Kluczowe pytanie brzmi: czy akt notarialny podpisany przez osobę nietrzeźwą jest ważny w świetle prawa? Odpowiedź: może być nieważny, jeśli stan nietrzeźwości wyłączał świadome i swobodne powzięcie decyzji (art. 82 k.c.).

Sprzedaż nieruchomości przez osobę nietrzeźwą. Czy akt notarialny jest ważny?

1. Podstawowy filar prawny

Art. 82 Kodeksu cywilnego:

Nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji oraz wyrażenie woli.

Stan nietrzeźwości musi więc być realnie wpływający na decyzję, ocenę skutków finansowych i rozumienie jej znaczenia.

„Wypił” ≠ „nie wiedział co podpisuje”.

Różnica prawna to:

  • osoba po alkoholu, ale logiczna i świadoma,
  • osoba odurzona, bełkocząca, bez orientacji, bez zdolności oceny skutków.

2. Rola notariusza – kiedy musi odmówić?

Notariusz ma obowiązek odmówić dokonania czynności, gdy:

  • stwierdzi stan wyłączający świadomość,
  • strona nie rozumie pytań,
  • odpowiada nielogicznie lub chaotycznie,
  • nie kontroluje ciągu myślowego,
  • nie wie, co sprzedaje i za ile.
Zapach alkoholu nie jest powodem odmowy.
Powodem jest brak świadomości i rozumienia treści.

3. Czy akt można później unieważnić?

Tak.

Czynność może zostać wzruszona, jeśli strona wykaże, że w momencie podpisania:

  • nie rozumiała treści,
  • nie pojmowała skutków finansowych,
  • działała w stanie wyłączającym świadomość.

Kto może żądać unieważnienia?

  • sprzedający,
  • kupujący,
  • spadkobiercy,
  • prokurator (jeśli czynność rażąco narusza interes strony).

4. Alkoholik a nietrzeźwy – to nie to samo

Prawo nie bada historii uzależnienia, tylko stan przy podpisaniu aktu.

Uzależnienie nie czyni czynności nieważną.

Nieważna będzie dopiero wtedy, gdy sprzedający nie był świadomy w chwili podpisu.

Kluczowe jest tu i teraz, nie „od lat pije”.

5. Środki uspokajające i psychotropowe

Często osoba wcale nie pachnie alkoholem, ale:

  • jest po silnych lekach,
  • jest wyciszona, ale „odłączona”,
  • nie rozumie mechanizmu płatności, ceny, hipoteki.

Ten stan również może wyłączyć świadomość.

Brak zapachu nie oznacza braku nieważności.

6. Gdy druga strona wykorzystuje stan nietrzeźwości

To ryzyko podwójne:

  1. nieważność czynności,
  2. odpowiedzialność karna: art. 286 k.k. – oszustwo,
  3. cywilnie – wyzysk (art. 388 k.c.).

Jeżeli kupujący celowo „wymusza” podpis na osobie pod wpływem substancji - sąd potraktuje to bardzo surowo.

7. A co z notariuszem?

Notariusz może odpowiadać dyscyplinarnie, jeżeli:

  • wiedział, że strona jest w stanie wyłączającym świadomość i mimo to sporządził akt.

Nie bada promili, nie robi testów, ale bada świadomość i logikę.

Jeżeli sprzedający: nie wie, jaka cena, myli przedmiot sprzedaży, nie odpowiada logicznie - czynność nie powinna dojść do skutku.

Przeczytaj także:

Czy notariusz zabezpiecza transakcję sprzedaży lub zakupu nieruchomości?

https://bezpiecznatransakcja24.pl/blog/czy-notariusz-zabezpiecza-transakcje-2

Kupno mieszkania od starszej osoby – pułapki prawne

https://bezpiecznatransakcja24.pl/blog/kupno-mieszkania-od-starszej-osoby-pulapki

Opóźnienie w wydaniu nieruchomości po sprzedaży – co robić, gdy sprzedający nie chce się wyprowadzić https://bezpiecznatransakcja24.pl/blog/opoznienie-w-wydaniu-nieruchomosci-po


Jeżeli masz choć cień wątpliwości co do stanu strony przy akcie – nie ryzykuj nieważności i procesów po latach.

Konsultacja prawna online 30 minut

https://bezpiecznatransakcja24.pl/produkty/konsultacja-prawna-online-30-minut

Analiza ryzyk transakcyjnych

https://bezpiecznatransakcja24.pl/produkty/analiza-ryzyk-transakcyjnych

Sprawdzenie projektu aktu notarialnego

https://bezpiecznatransakcja24.pl/produkty/sprawdzenie-projektu-aktu-notarialnego


#aktNotarialny #nietrzeźwość #alkohol #sprzedażnieruchomości #ważnośćczynności #wyzysk #oszustwo #prawo #bezpiecznatransakcja #BT24

Sprawdź naszą ofertę już teraz

Sprawdź nasze usługi i oferty, które pomogą Ci w każdej sprawie związanej z nieruchomościami. Zaufaj nam już dziś!

Napisz do nas
Blog

Przeglądaj inne artykuły

Ukryte zaległości za centralne ogrzewanie. Kiedy nowy właściciel musi zapłacić cudze długi? 17 sty
poradnik kupującego
Ukryte zaległości za centralne ogrzewanie. Kiedy nowy właściciel musi zapłacić cudze długi?

Zakup mieszkania w Polsce wciąż bywa postrzegany jako transakcja „bezpieczna”, jeśli księga wieczysta jest czysta, a sprzedający przedstawi zaświadczenie o braku zaległości czynszowych. To jednak jedna z najbardziej niebezpiecznych iluzji w obrocie nieruchomościami. W praktyce prawa nieruchomości jedną z najczęstszych przyczyn sporów po podpisaniu aktu notarialnego są ukryte zaległości i dopłaty za centralne ogrzewanie, które ujawniają się dopiero po kilku miesiącach — już wtedy, gdy właścicielem lokalu jest nabywca. Problem ten dotyczy zarówno lokali z podzielnikami kosztów ogrzewania, jak i tych, w których koszty CO rozliczane są ryczałtowo w ramach czynszu. Różnica między tymi dwoma modelami rozliczeń ma jednak fundamentalne znaczenie prawne — i finansowe — dla kupującego. Z punktu widzenia prawa cywilnego należy jasno powiedzieć: zaległości za centralne ogrzewanie nie są ujawniane w księdze wieczystej, nie są też automatycznie wykazywane w standardowym zaświadczeniu o braku zaległości czynszowych. Oznacza to, że mogą „przejść” na nowego właściciela, mimo że nie były widoczne na etapie transakcji.

Koniec ustnych dzierżaw gruntów. Jak państwo likwiduje fikcję prawną w obrocie ziemią 14 sty
poradnik
Koniec ustnych dzierżaw gruntów. Jak państwo likwiduje fikcję prawną w obrocie ziemią

Ustna dzierżawa gruntów nie była nigdy rozwiązaniem neutralnym. Była konstrukcją tolerowaną, ale systemowo patologiczną – wykorzystywaną do obchodzenia prawa pierwokupu, manipulowania statusem nieruchomości oraz przerzucania ryzyk na nabywców i Skarb Państwa. Projektowane zmiany, które wprowadzają obowiązek formy pisemnej (co najmniej), wskazania czasu trwania umowy, a w praktyce coraz częściej formy elektronicznej albo aktu notarialnego, nie są „utrudnieniem obrotu”. Są przywróceniem elementarnej uczciwości konstrukcji prawnej dzierżawy.

Szantaż cenowy kupującego przy minimalnym zadatku i wpisanym roszczeniu z umowy przedwstępnej 13 sty
patologie na rynku nieruchomości
Szantaż cenowy kupującego przy minimalnym zadatku i wpisanym roszczeniu z umowy przedwstępnej

Dlaczego formalnie poprawna umowa może być narzędziem nacisku, a nie zabezpieczeniem transakcji? Na rynku nieruchomości coraz częściej pojawia się zjawisko, które nie jest przypadkowe, lecz zaplanowane. Kupujący świadomie zawiera umowę przedwstępną: wpłacając minimalny zadatek, bez zamiaru korzystania z kredytu, ujawniając roszczenie o przeniesienie własności w księdze wieczystej, a następnie wykorzystując czas i wpis w KW do wymuszenia obniżki ceny. Formalnie: wszystko zgodne z prawem. Ekonomicznie i prawnie: szantaż kontraktowy. To jedna z najbardziej niedoszacowanych nisz ryzyka transakcyjnego, o której nie informują ani pośrednicy, ani notariusze — bo nie wynika z aktu, lecz z konstrukcji umowy.

W księdze wieczystej widnieje adres, którego nie ma od kilkunastu lat. Czy to problem prawny? 16 sty
poradnik
W księdze wieczystej widnieje adres, którego nie ma od kilkunastu lat. Czy to problem prawny?

Jednym z najczęściej bagatelizowanych problemów przy zakupie nieruchomości jest nieaktualny adres ujawniony w księdze wieczystej. Kupujący słyszą: „Ulica kiedyś się tak nazywała”, „Numer się zmienił po podziale działek”, „Gmina to poprawiła, tylko w KW jeszcze nie”. I właśnie w tym miejscu zaczynają się realne ryzyka prawne, które mogą: zablokować kredyt, wstrzymać akt notarialny, uniemożliwić wpis nowego właściciela, a w skrajnych przypadkach doprowadzić do podważenia tożsamości nieruchomości.

Kontakt