poradnik

Czy akt poświadczenia dziedziczenia może być sfałszowany?

19 lis

Akt poświadczenia dziedziczenia (APD) jest jednym z najważniejszych dokumentów w obrocie nieruchomościami. Potwierdza, kto nabył prawa po zmarłym — często mieszkanie, dom lub udział w nieruchomości. W powszechnej świadomości funkcjonuje przekonanie, że APD „jest pewny”, „nie da się go sfałszować”, a notariusz gwarantuje jego prawdziwość. Tymczasem w ostatnich dwóch latach coraz więcej słyszy się o przypadkach fałszerstw, próbach obejścia Rejestru Spadkowego, użyciu fałszywych dokumentów stanu cywilnego, zatajeniu spadkobierców i świadomym składaniu fałszywych oświadczeń. Odpowiadając na pytanie można śmiało odpowiedzieć TAK — akt poświadczenia dziedziczenia może być sfałszowany lub wadliwy. Technicznie rzadko, ale materialnie i prawnie — jak najbardziej. I to jest zagrożenie, o którym prawie nikt nie pisze, mimo że ryzyko dotyczy bezpośrednio kupujących nieruchomości.

Czy akt poświadczenia dziedziczenia może być sfałszowany?

1. Czym jest APD i dlaczego nie jest „święty”?

APD sporządza notariusz na podstawie:

  • oświadczeń spadkobierców,
  • dokumentów stanu cywilnego,
  • zapewnień spadkowych,
  • protokołu dziedziczenia.

Następnie APD jest rejestrowany przez notariusza w Rejestrze Spadkowym.

Jednak notariusz:

  • nie bada DNA,
  • nie prowadzi postępowania dowodowego,
  • nie szuka spadkobierców na własną rękę,
  • nie weryfikuje konfliktów rodzinnych.

Działa na podstawie oświadczeń spadkobierców, a te mogą być fałszywe.

2. W jaki sposób APD może być „sfałszowany”?

W prawie mówimy tu nie tylko o fałszerstwie technicznym (podrobienie dokumentu notarialnego), ale także o fałszerstwie intelektualnym albo wprowadzeniu notariusza w błąd.

Zatajenie istnienia spadkobierców

Najczęstszy scenariusz: spadkobiercy twierdzą, że „nikogo więcej nie ma”, choć:

  • żyje rodzeństwo,
  • żyją dzieci z innych związków,
  • żyją wnuki po zmarłych dzieciach.

To przestępstwo z art. 233 §1 KK – fałszywe zeznania.

Podrobione dokumenty stanu cywilnego

Raportowanych jest coraz więcej przypadków:

  • podrobionych aktów urodzenia,
  • fałszywych zagranicznych dokumentów,
  • decyzji administracyjnych z innych państw bez legalizacji,
  • dokumentów „stworzonych” na komputerze i podanych jako oryginalne.

To przestępstwo z art. 270 KK – fałszerstwo dokumentu.

Podszywanie się pod spadkobiercę

Zdarzały się sytuacje, w których podstawiona osoba podpisywała dokumenty za nieobecnego krewnego.

Próby obejścia Rejestru Spadkowego

Sporządzano dokumenty „udające” APD, które nie istniały w Rejestrze Spadkowym.

Podanie fałszywych danych przy składaniu zapewnienia spadkowego

Notariusz nie ma narzędzi śledczych — działa w zaufaniu do oświadczeń.

3. Oficjalne ostrzeżenia – fakt, który zmienia wszystko

W 2023–2025 r. potwierdzono przypadki fałszerstw APD

Rynek nieruchomości zareagował nerwowo — bo jeśli APD może być fałszywy, to:

  • kupujący nie może automatycznie ufać APD,
  • banki traktują spadki jako „wysokie ryzyko”,
  • notariusze zwiększają kontrolę,
  • istnieje realne ryzyko odebrania nieruchomości nabywcy.

4. Czy można unieważnić wadliwy APD?

Tak. Na podstawie art. 95p Prawa o notariacie

APD może zostać unieważniony przez sąd, gdy:

  • sporządzono go z naruszeniem prawa,
  • pominięto spadkobierców,
  • oparł się na fałszywych oświadczeniach,
  • doszło do fałszerstwa dokumentów.

oraz na podstawie art. 669 KPC

Każdy zainteresowany może zażądać sądowego stwierdzenia nabycia spadku – nawet jeśli istnieje APD.

5. Skutki dla kupującego nieruchomość – największa bomba prawna

To jest część, o której nikt nie wie:

RĘKOJMIA WIARY PUBLICZNEJ KSIĄG WIECZYSTYCH TU NIE DZIAŁA.

Jeżeli osoba, która sprzedała mieszkanie, nie była rzeczywistym spadkobiercą, to:

  • kupujący traci nieruchomość,
  • prawdziwi spadkobiercy mogą ją odebrać,
  • kupujący zostaje bez mieszkania i bez pieniędzy,
  • nie ma ochrony z księgi wieczystej.

To jeden z nielicznych przypadków w polskim systemie, gdzie kupujący jest kompletnie bezbronny.


pisaliśmy o tym tutaj:

https://bezpiecznatransakcja24.pl/blog/aktualizacja-ksiegi-wieczystej-po-spadku

6. Wpływ fałszywego APD na kredyt i transakcję

Banki coraz częściej odrzucają wnioski

Zwłaszcza gdy:

  • spadkobierców jest wielu,
  • są konflikty rodzinne,
  • dokumenty pochodzą zza granicy,
  • APD był sporządzony niedawno, tuż przed sprzedażą.

Kupujący musi zachować szczególną ostrożność, bo jeśli APD zostanie później unieważniony — traci wszystko.

7. Najczęściej zadawane pytania

  • „Jak sprawdzić, czy APD nie jest sfałszowany?”
  • „Czy notariusz odpowiada za błędy w APD?”
  • „Czy mogę żądać od sprzedającego dodatkowych dokumentów spadkowych?”
  • „Co zrobić, gdy po latach zgłosi się nowy spadkobierca?”
  • „Czy zakup nieruchomości po APD zawsze jest ryzykowny?”
  • „Jak zabezpieczyć się przed kupnem nieruchomości po fałszywym APD?”

Te tematy rozwiniemy w kolejnych artykułach.

Podsumowanie

  • Tak — APD może być sfałszowany, technicznie oraz przez fałszywe dane.
  • Izby notarialne potwierdziły przypadki fałszerstw i nakazały obowiązkową weryfikację APD w Rejestrze Spadkowym.
  • Największe ryzyko ponosi kupujący nieruchomość.
  • W razie unieważnienia APD kupujący nie jest chroniony rękojmią ksiąg wieczystych.
  • Można stracić mieszkanie i pieniądze.
  • Konieczna jest profesjonalna analiza dokumentów spadkowych.

https://bezpiecznatransakcja24.pl/kontakt


#nieruchomości #spadek #APD #aktnotarialny #fałszerstwo #prawo #notariusz #dziedziczenie #bezpiecznatransakcja24 #rynek2025 #księgawieczysta


  • czy akt poświadczenia dziedziczenia może być sfałszowany
  • fałszerstwo APD
  • wadliwy akt poświadczenia dziedziczenia
  • unieważnienie APD
  • Rejestr Spadkowy NORS fałszerstwa
  • kupno nieruchomości po spadku ryzyka
  • odpowiedzialność notariusza APD
  • jak sprawdzić APD
  • zatajenie spadkobierców akt notarialny
  • spadek a księga wieczysta



Sprawdź naszą ofertę już teraz

Sprawdź nasze usługi i oferty, które pomogą Ci w każdej sprawie związanej z nieruchomościami. Zaufaj nam już dziś!

Napisz do nas
Blog

Przeglądaj inne artykuły

Ukryte zaległości za centralne ogrzewanie. Kiedy nowy właściciel musi zapłacić cudze długi? 17 sty
poradnik kupującego
Ukryte zaległości za centralne ogrzewanie. Kiedy nowy właściciel musi zapłacić cudze długi?

Zakup mieszkania w Polsce wciąż bywa postrzegany jako transakcja „bezpieczna”, jeśli księga wieczysta jest czysta, a sprzedający przedstawi zaświadczenie o braku zaległości czynszowych. To jednak jedna z najbardziej niebezpiecznych iluzji w obrocie nieruchomościami. W praktyce prawa nieruchomości jedną z najczęstszych przyczyn sporów po podpisaniu aktu notarialnego są ukryte zaległości i dopłaty za centralne ogrzewanie, które ujawniają się dopiero po kilku miesiącach — już wtedy, gdy właścicielem lokalu jest nabywca. Problem ten dotyczy zarówno lokali z podzielnikami kosztów ogrzewania, jak i tych, w których koszty CO rozliczane są ryczałtowo w ramach czynszu. Różnica między tymi dwoma modelami rozliczeń ma jednak fundamentalne znaczenie prawne — i finansowe — dla kupującego. Z punktu widzenia prawa cywilnego należy jasno powiedzieć: zaległości za centralne ogrzewanie nie są ujawniane w księdze wieczystej, nie są też automatycznie wykazywane w standardowym zaświadczeniu o braku zaległości czynszowych. Oznacza to, że mogą „przejść” na nowego właściciela, mimo że nie były widoczne na etapie transakcji.

Koniec ustnych dzierżaw gruntów. Jak państwo likwiduje fikcję prawną w obrocie ziemią 14 sty
poradnik
Koniec ustnych dzierżaw gruntów. Jak państwo likwiduje fikcję prawną w obrocie ziemią

Ustna dzierżawa gruntów nie była nigdy rozwiązaniem neutralnym. Była konstrukcją tolerowaną, ale systemowo patologiczną – wykorzystywaną do obchodzenia prawa pierwokupu, manipulowania statusem nieruchomości oraz przerzucania ryzyk na nabywców i Skarb Państwa. Projektowane zmiany, które wprowadzają obowiązek formy pisemnej (co najmniej), wskazania czasu trwania umowy, a w praktyce coraz częściej formy elektronicznej albo aktu notarialnego, nie są „utrudnieniem obrotu”. Są przywróceniem elementarnej uczciwości konstrukcji prawnej dzierżawy.

Szantaż cenowy kupującego przy minimalnym zadatku i wpisanym roszczeniu z umowy przedwstępnej 13 sty
patologie na rynku nieruchomości
Szantaż cenowy kupującego przy minimalnym zadatku i wpisanym roszczeniu z umowy przedwstępnej

Dlaczego formalnie poprawna umowa może być narzędziem nacisku, a nie zabezpieczeniem transakcji? Na rynku nieruchomości coraz częściej pojawia się zjawisko, które nie jest przypadkowe, lecz zaplanowane. Kupujący świadomie zawiera umowę przedwstępną: wpłacając minimalny zadatek, bez zamiaru korzystania z kredytu, ujawniając roszczenie o przeniesienie własności w księdze wieczystej, a następnie wykorzystując czas i wpis w KW do wymuszenia obniżki ceny. Formalnie: wszystko zgodne z prawem. Ekonomicznie i prawnie: szantaż kontraktowy. To jedna z najbardziej niedoszacowanych nisz ryzyka transakcyjnego, o której nie informują ani pośrednicy, ani notariusze — bo nie wynika z aktu, lecz z konstrukcji umowy.

W księdze wieczystej widnieje adres, którego nie ma od kilkunastu lat. Czy to problem prawny? 16 sty
poradnik
W księdze wieczystej widnieje adres, którego nie ma od kilkunastu lat. Czy to problem prawny?

Jednym z najczęściej bagatelizowanych problemów przy zakupie nieruchomości jest nieaktualny adres ujawniony w księdze wieczystej. Kupujący słyszą: „Ulica kiedyś się tak nazywała”, „Numer się zmienił po podziale działek”, „Gmina to poprawiła, tylko w KW jeszcze nie”. I właśnie w tym miejscu zaczynają się realne ryzyka prawne, które mogą: zablokować kredyt, wstrzymać akt notarialny, uniemożliwić wpis nowego właściciela, a w skrajnych przypadkach doprowadzić do podważenia tożsamości nieruchomości.

Kontakt