poradnik

Czy brak podpisu współwłaściciela na umowie unieważnia najem okazjonalny? analiza prawnika 2025

23 lis

Najem okazjonalny miał być odpowiedzią na największy problem rynku mieszkaniowego — trudności z eksmisją nierzetelnych lokatorów. Niestety, w praktyce brak choćby jednego podpisu współwłaściciela może całkowicie pozbawić najem okazjonalny jego najważniejszej funkcji: uproszczonej eksmisji. W efekcie właściciel myśli, że ma „najmocniejszą umowę w Polsce”, a sąd traktuje ją jak… zwykły najem. W tym artykule wyjaśniamy krok po kroku, kiedy brak podpisu współwłaściciela: - unieważnia umowę, - unieważnia tylko najem okazjonalny, - wywołuje tzw. bezskuteczność zawieszoną, - a kiedy powoduje, że eksmisja może trwać nawet kilka lat.

Czy brak podpisu współwłaściciela na umowie unieważnia najem okazjonalny? analiza prawnika 2025

1. Najem okazjonalny – co musi spełniać, aby był ważny?

Zgodnie z ustawą o ochronie praw lokatorów, aby najem okazjonalny był skuteczny, musi spełniać łącznie:

  • być zawarty przez właściciela lokalu (nie przez „kogoś z rodziny”, nie przez ½ współwłaściciela),
  • mieć formę pisemną,
  • zawierać oświadczenie najemcy o poddaniu się egzekucji (notarialne),
  • wskazanie lokalu zastępczego,
  • zgodę właściciela tego lokalu,
  • zgłoszenie do urzędu skarbowego w 14 dni.

Wszystkie te elementy są „zero-jedynkowe”.

Jeżeli którykolwiek z nich nie zostanie spełniony: umowa nadal jest ważna jako zwykły najem,

ale traci status najmu okazjonalnego.

To jest kluczowe — umowa nie rozpada się, ale traci swoje przywileje.

2. Kto jest właścicielem? Czy jeden współwłaściciel może podpisać umowę?

To jest fundamentalne pytanie, którego większość wynajmujących… nie zadaje sobie w ogóle.

W praktyce występują trzy typowe sytuacje:

A) Małżeństwo – wspólność ustawowa (bez udziałów)

Oboje małżonkowie są właścicielami całej nieruchomości.

Oddanie lokalu w najem jest czynnością dotyczącą majątku wspólnego.

Brak podpisu drugiego małżonka powoduje bezskuteczność zawieszoną.

Co to oznacza?

  • umowa „czeka” na potwierdzenie przez drugiego małżonka,
  • jeśli małżonek potwierdzi umowa staje się skuteczna,
  • jeśli nie potwierdzi umowa jest traktowana jak nieważna.

W kontekście najmu okazjonalnego:

  • bez zgody małżonka umowa nie może być traktowana jako najem okazjonalny,
  • a oświadczenie o poddaniu się egzekucji bywa przez sądy uznawane za nieskuteczne.

B) Współwłasność ułamkowa (np. ½ + ½)

Tu obowiązują przepisy art. 199 KC:

Do czynności przekraczających zwykły zarząd potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli.

Czy wynajem to czynność przekraczająca zwykły zarząd?

W doktrynie trwają spory, ale wynajem całego mieszkania na czas oznaczony — szczególnie najem okazjonalny — jest w 99% traktowany jako czynność przekraczająca zwykły zarząd.

W praktyce oznacza to:

  • jeden współwłaściciel nie może sam zawrzeć ważnej umowy najmu,
  • a już szczególnie nie może ustanowić najmu okazjonalnego.

Brak podpisu jednego współwłaściciela:

  • nie unieważnia umowy jako takiej (między tym współwłaścicielem a najemcą),

ale

  • unieważnia skutki wobec pozostałych współwłaścicieli.

Najemca może mieć:

  • umowę ważną wobec jednego współwłaściciela,
  • i bezskuteczną wobec drugiego.

A to w praktyce zabija cały reżim najmu okazjonalnego.

C) Jeden właściciel, ale umowę podpisuje „domownik”

Klasyczny błąd:

  • rodzic,
  • partner,
  • dorosłe dziecko,
  • teść,
  • „zarządca rodziny”.

Taka osoba nie jest właścicielem, więc nie może zawrzeć najmu okazjonalnego.

Skutek:

  • umowa jest ważna jako zwykły najem,
  • cały najem okazjonalny jest nieskuteczny.

3. Czy brak podpisu współwłaściciela unieważnia oświadczenie o poddaniu się egzekucji?

Tak, w praktyce bardzo często tak się dzieje.

Dlaczego?

Oświadczenie najemcy jest składane w formie aktu notarialnego, ale:

  • akt dotyczy opróżnienia konkretnego lokalu,
  • lokal musi być legalnie oddany w najem,
  • a wynajmujący musi być prawnie umocowany jako „właściciel”.

Jeżeli:

  • współwłaściciel nie wyraził zgody,
  • małżonek nie potwierdził czynności,
  • wynajmujący nie reprezentuje wszystkich,

to sądy często odmawiają nadania klauzuli wykonalności na oświadczenie najemcy.

Co to oznacza?

  • najem okazjonalny staje się zwykłym najmem,
  • eksmisja „na akt notarialny” nie działa,
  • wynajmujący musi prowadzić zwykły proces o eksmisję (1–3 lata).

4. Czy urząd skarbowy „naprawia” brak podpisu?

Nie.

To jedna z największych pułapek internetu.

Urząd skarbowy:

  • nie bada ważności umowy,
  • nie weryfikuje zgodności liczby współwłaścicieli,
  • przyjmuje zgłoszenie nawet do wadliwego najmu okazjonalnego.

Zgłoszenie nie uzdrawia umowy i nie usuwa braków formalnych.

5. Co z tego wynika dla właścicieli?

Jeśli najem okazjonalny ma być prawdziwy, a nie tylko „z nazwy”, musisz zadbać o:

Podpisy wszystkich współwłaścicieli albo ich prawidłowe pełnomocnictwa notarialne.

Zgodność z księgą wieczystą: jeżeli KW wskazuje dwóch właścicieli — obaj muszą być stroną.

Poprawne załączniki, zwłaszcza akt notarialny najemcy.

Zgłoszenie do US na końcu, nie w miejsce braków, zgłoszenie nie maskuje błędów.

6. Kiedy sąd stwierdzi, że najem okazjonalny jest ważny mimo braku podpisu współwłaściciela?

Wyjątkowo rzadko.

Może to nastąpić, gdy:

  • współwłasność jest ułamkowa,
  • współwłaściciel z większościowym udziałem zawiera umowę,
  • umowa dotyczy tylko jego „części”,
  • a najemca nie korzysta z pozostałych części lokalu.

W praktyce — sytuacje akademickie, nie spotykane przy wynajmie mieszkań.

7. Jak się zabezpieczyć? Minimalne wymogi dla właściciela

Jeżeli chcesz, by najem okazjonalny naprawdę działał, a nie tylko „ładnie wyglądał w nagłówku”, zadbaj o:

Podpisy wszystkich współwłaścicieli

  • wszystkich małżonków (przy wspólności ustawowej),
  • wszystkich współwłaścicieli ułamkowych,
  • albo jednego właściciela z prawidłowym pełnomocnictwem notarialnym do działania w imieniu pozostałych.

Jasne oznaczenie stron

W umowie:

  • wpisz pełną listę współwłaścicieli zgodnie z księgą wieczystą,
  • jeśli działa pełnomocnik – wskaż, kogo reprezentuje i w jakim zakresie (z odniesieniem do pełnomocnictwa).

Poprawne załączniki

  • akt notarialny o poddaniu się egzekucji,
  • wskazanie lokalu zastępczego,
  • zgoda właściciela lokalu zastępczego.

Przeczytaj także artykuł:

10 błędów, przez które Twój najem okazjonalny może być nieważny (2025)

https://bezpiecznatransakcja24.pl/blog/10-bledow-przez-ktore-twoj-najem-okazjonalny

Sprzedaż mieszkania z umową najmu okazjonalnego – czy to bezpieczne? (2025)

https://bezpiecznatransakcja24.pl/blog/sprzedaz-mieszkania-z-umowa-najmu

8. Odpowiedź końcowa:

Tak — brak podpisu współwłaściciela może unieważnić najem okazjonalny.

Brak podpisu współwłaściciela (małżonka lub innego współwłaściciela) na umowie najmu okazjonalnego bardzo często pozbawia tę umowę statusu „najem okazjonalny” i jej najważniejszego atutu – uproszczonej eksmisji. Może prowadzić do bezskuteczności czynności lub sprowadzić ją do zwykłego najmu, z pełną ochroną lokatora.

Dlatego jeśli chcesz, by najem okazjonalny był czymś więcej niż tylko napisem w nagłówku:

  • zawsze zadbaj o podpisy wszystkich współwłaścicieli lub ważne pełnomocnictwa,
  • w razie wątpliwości – zrób analizę umowy zanim najemca się wprowadzi, a nie dopiero, gdy przestanie płacić.

nie ryzykuj, zapytaj prawnika https://bezpiecznatransakcja24.pl/kontakt



Najczęstsze pytania:

  • brak podpisu współwłaściciela najem okazjonalny
  • nieważny najem okazjonalny
  • zgoda małżonka najem
  • najem okazjonalny współwłasność
  • czy jeden właściciel może wynająć mieszkanie
  • najem okazjonalny bez podpisu
  • eksmisja z najmu okazjonalnego
  • błędy w najmie okazjonalnym
  • wadliwy najem okazjonalny 2025

#najemokazjonalny #współwłasność #małżeństwo #prawoNieruchomości #wynajem #eksmisja #prawoLokatorskie #BezpiecznaTransakcja24 #najem #lokator #umowanajmu

Sprawdź naszą ofertę już teraz

Sprawdź nasze usługi i oferty, które pomogą Ci w każdej sprawie związanej z nieruchomościami. Zaufaj nam już dziś!

Napisz do nas
Blog

Przeglądaj inne artykuły

Ukryte zaległości za centralne ogrzewanie. Kiedy nowy właściciel musi zapłacić cudze długi? 17 sty
poradnik kupującego
Ukryte zaległości za centralne ogrzewanie. Kiedy nowy właściciel musi zapłacić cudze długi?

Zakup mieszkania w Polsce wciąż bywa postrzegany jako transakcja „bezpieczna”, jeśli księga wieczysta jest czysta, a sprzedający przedstawi zaświadczenie o braku zaległości czynszowych. To jednak jedna z najbardziej niebezpiecznych iluzji w obrocie nieruchomościami. W praktyce prawa nieruchomości jedną z najczęstszych przyczyn sporów po podpisaniu aktu notarialnego są ukryte zaległości i dopłaty za centralne ogrzewanie, które ujawniają się dopiero po kilku miesiącach — już wtedy, gdy właścicielem lokalu jest nabywca. Problem ten dotyczy zarówno lokali z podzielnikami kosztów ogrzewania, jak i tych, w których koszty CO rozliczane są ryczałtowo w ramach czynszu. Różnica między tymi dwoma modelami rozliczeń ma jednak fundamentalne znaczenie prawne — i finansowe — dla kupującego. Z punktu widzenia prawa cywilnego należy jasno powiedzieć: zaległości za centralne ogrzewanie nie są ujawniane w księdze wieczystej, nie są też automatycznie wykazywane w standardowym zaświadczeniu o braku zaległości czynszowych. Oznacza to, że mogą „przejść” na nowego właściciela, mimo że nie były widoczne na etapie transakcji.

Koniec ustnych dzierżaw gruntów. Jak państwo likwiduje fikcję prawną w obrocie ziemią 14 sty
poradnik
Koniec ustnych dzierżaw gruntów. Jak państwo likwiduje fikcję prawną w obrocie ziemią

Ustna dzierżawa gruntów nie była nigdy rozwiązaniem neutralnym. Była konstrukcją tolerowaną, ale systemowo patologiczną – wykorzystywaną do obchodzenia prawa pierwokupu, manipulowania statusem nieruchomości oraz przerzucania ryzyk na nabywców i Skarb Państwa. Projektowane zmiany, które wprowadzają obowiązek formy pisemnej (co najmniej), wskazania czasu trwania umowy, a w praktyce coraz częściej formy elektronicznej albo aktu notarialnego, nie są „utrudnieniem obrotu”. Są przywróceniem elementarnej uczciwości konstrukcji prawnej dzierżawy.

Szantaż cenowy kupującego przy minimalnym zadatku i wpisanym roszczeniu z umowy przedwstępnej 13 sty
patologie na rynku nieruchomości
Szantaż cenowy kupującego przy minimalnym zadatku i wpisanym roszczeniu z umowy przedwstępnej

Dlaczego formalnie poprawna umowa może być narzędziem nacisku, a nie zabezpieczeniem transakcji? Na rynku nieruchomości coraz częściej pojawia się zjawisko, które nie jest przypadkowe, lecz zaplanowane. Kupujący świadomie zawiera umowę przedwstępną: wpłacając minimalny zadatek, bez zamiaru korzystania z kredytu, ujawniając roszczenie o przeniesienie własności w księdze wieczystej, a następnie wykorzystując czas i wpis w KW do wymuszenia obniżki ceny. Formalnie: wszystko zgodne z prawem. Ekonomicznie i prawnie: szantaż kontraktowy. To jedna z najbardziej niedoszacowanych nisz ryzyka transakcyjnego, o której nie informują ani pośrednicy, ani notariusze — bo nie wynika z aktu, lecz z konstrukcji umowy.

W księdze wieczystej widnieje adres, którego nie ma od kilkunastu lat. Czy to problem prawny? 16 sty
poradnik
W księdze wieczystej widnieje adres, którego nie ma od kilkunastu lat. Czy to problem prawny?

Jednym z najczęściej bagatelizowanych problemów przy zakupie nieruchomości jest nieaktualny adres ujawniony w księdze wieczystej. Kupujący słyszą: „Ulica kiedyś się tak nazywała”, „Numer się zmienił po podziale działek”, „Gmina to poprawiła, tylko w KW jeszcze nie”. I właśnie w tym miejscu zaczynają się realne ryzyka prawne, które mogą: zablokować kredyt, wstrzymać akt notarialny, uniemożliwić wpis nowego właściciela, a w skrajnych przypadkach doprowadzić do podważenia tożsamości nieruchomości.

Kontakt