poradnik

Jak sprawdzić sprzedającego, zanim wpłacisz zadatek?

15 gru

Zadatek bywa najniebezpieczniejszym momentem transakcji. Wielu kupujących wpłaca 20, 30, nawet 50 tysięcy złotych osobie, której nie znają, ufając… uśmiechowi, zdjęciom mieszkania i „słowu honoru”. Tymczasem najwięcej oszustw na rynku nieruchomości powstaje właśnie przed wpłatą zadatku, kiedy kupujący nie ma ani ochrony z aktu notarialnego, ani zabezpieczenia w księdze wieczystej. Jako prawnicy, zawsze mówimy, że zadatek wolno wpłacić dopiero po rzetelnym sprawdzeniu sprzedającego. Nigdy odwrotnie. Poniżej przedstawiamy pełną listę kontrolną — prawniczą, techniczną i praktyczną — jak zweryfikować sprzedającego przy zakupie mieszkania, domu czy działki.

Jak sprawdzić sprzedającego, zanim wpłacisz zadatek?

1. Ustal tożsamość sprzedającego — i czy to na pewno właściciel

Podstawowe pytanie, a często ignorowane:

Czy osoba, z którą rozmawiasz, jest właścicielem nieruchomości?

Sprawdź:

  • Dowód osobisty sprzedającego. Dane muszą być identyczne jak w KW.
  • Zgodność danych z księgą wieczystą (imię, nazwisko, PESEL, adres). Każda różnica = czerwona flaga.
  • Czy sprzedający nie jest tylko „pełnomocnikiem”. Jeśli tak – koniecznie sprawdź pełnomocnictwo: czy jest notarialne, czy obejmuje sprzedaż, czy nie wygasło, czy osoba udzielająca pełnomocnictwa żyje.
  • Czy sprzedający nie jest tylko „posiadaczem” np. w przypadku spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu.

2. Przeanalizuj księgę wieczystą – ale z pełną świadomością, że KW nie mówi wszystkiego

Z KW sprawdź:

  • dział I-O – prawidłowość adresu i powierzchni, wzmianki
  • dział II – właściciel (czy jest jeden, czy kilku), wzmianki
  • dział III – roszczenia, służebności, wzmianki, postępowania,
  • dział IV – hipoteki, wzmianki.

Ale pamiętaj:

Księga wieczysta nie mówi całej prawdy.

Nawet „czysta KW” nie gwarantuje bezpieczeństwa.

Pełne omówienie znajdziesz tu:

„Księga wieczysta nie mówi całej prawdy. 7 rzeczy, których tam nie ma”

https://bezpiecznatransakcja24.pl/blog

3. Sprawdź spadki, darowizny, rozwody i majątek wspólny

Zanim wpłacisz zadatek, musisz wiedzieć:

  1. Czy nie ma zatajonych spadkobierców (np. ośmioro dzieci z trzech małżeństw).
  2. Czy umowa darowizny nie była wadliwa (np. była darowizna, ale darczyńca żyje i jest ryzyko odwołania darowizny).
  3. Czy sprzedający nie jest w małżeństwie z ustawową wspólnością, lub jaki ustrój majątkowy obowiązuje w jego małżeństwie
  4. Czy nie toczy się sprawa o podział majątku. Zdarza się, że lokal sprzedaje tylko jeden z małżonków, „bo się spieszy”.

4. Zweryfikuj zadłużenia i ryzyko egzekucyjne

Czego szukać?

  • wzmianki o egzekucji w KW
  • wzmianki o zajęciu nieruchomości
  • nieujęte w KW długi osobiste sprzedającego

(komornicy w 2025 r. coraz częściej zajmują wszystko, co można).

  • czy właściciel nie jest w trakcie upadłości konsumenckiej

Ryzyko dla kupującego? Jeśli sprzedający ma długi, objawia się to po podpisaniu umowy.

5. Sprawdź dokumenty techniczne i budowlane

Przed zadatkiem koniecznie poproś o:

  • pozwolenie na budowę / zgłoszenie,
  • zawiadomienie o zakończeniu budowy,
  • protokoły odbioru,
  • zaświadczenie o samodzielności lokalu,
  • zaświadczenie ze spółdzielni / wspólnoty o braku zaległości.

Brak dokumentów często oznacza:

  • samowolę budowlaną,
  • niezgodność powierzchni,
  • nielegalne przeróbki,
  • brak odbiorów.

6. Sprawdź sytuację prawną nieruchomości poza KW

Najważniejsze:

  • plany miejscowe (MPZP),
  • decyzje WZ,
  • działki sąsiednie,
  • czy jest rów melioracyjny / kanał / pas drogi,
  • granice geodezyjne,
  • obciążenia środowiskowe.

Pełne omówienie tej pułapki znajdziesz tutaj:

„Działka z rowem melioracyjnym – czyj jest rów?”

https://bezpiecznatransakcja24.pl/blog

7. Zapytaj, czy sprzedający nie próbował już wcześniej sprzedać nieruchomości

Zdarza się:

  • trzy wcześniejsze umowy przedwstępne,
  • trzy razy zwrócone zadatki,
  • jedne negocjacje zerwane „bo coś wyszło w dokumentach”.

Jeśli sprzedający unika odpowiedzi - zastanów się.

8. Sprawdź, czy liczba właścicieli się zgadza

Często spotykane przypadki:

  • KW ma dwóch właścicieli, a rozmawiasz z jednym,
  • właściciel jest za granicą i „nie podpisze, bo nie ma jak”,
  • współwłaściciel „się nie zgadza”.

Zadatek płacony jednej osobie = katastrofa.

9. Nie płać zadatku w gotówce ani na konto osoby trzeciej

To reguła absolutna. Zadatek powinien być wpłacony:

  • sprzedającemu,
  • na jego konto,
  • najlepiej po weryfikacji umowy przez prawnika.

Największe oszustwa 2025 roku to:

  • „pośrednik” pobiera zadatek,
  • „pełnomocnik” pobiera zadatek,
  • zadatek trafia na obce konto i znika.

10. Zanim wpłacisz zadatek — prześlij nam dokumenty do analizy

To najważniejsze zdanie całego artykułu.

Zadatek bez analizy sprzedającego to rosyjska ruletka.

Weryfikację robimy w 24 godziny.

Sprawdzimy:

  • tożsamość sprzedającego,
  • KW i wszystkie wzmianki,
  • historię spadkową,
  • długi i ryzyko egzekucyjne,
  • dokumenty techniczne,
  • status prawny gruntu,
  • ewentualne oszustwo,
  • ryzyka finansowe.

https://bezpiecznatransakcja24.pl/kontakt

KUPUJ BEZ RYZYKA - Pakiet START https://bezpiecznatransakcja24.pl/produkty/kupuj-bez-ryzyka-pakiet-strat


Bank podał rachunek ROR zamiast technicznego. Kupujący spłacił kredyt na… cudze konto.

https://bezpiecznatransakcja24.pl/blog/bank-podal-rachunek-ror-zamiast-technicznego

Dwa akty. Dwa notariaty. Jeden lokal – sprzedany dwa razy, przez duet w zmowie

https://bezpiecznatransakcja24.pl/blog/dwa-akty-dwa-notariaty-jeden-lokal-sprzedany

Czy notariusz zabezpiecza transakcję sprzedaży lub zakupu nieruchomości?

https://bezpiecznatransakcja24.pl/blog/czy-notariusz-zabezpiecza-transakcje-2

Księga wieczysta nie mówi całej prawdy. 7 rzeczy, których tam nie ma

https://bezpiecznatransakcja24.pl/blog/ksiega-wieczysta-nie-mowi-calej-prawdy-7


#zadatek #zakupmieszkania #bezpiecznatransakcja24 #prawoinwestora

#księgawieczysta #oszustwotygodnia #nieruchomosci2025 #analizastanuprawnego

#umowaprzedwstepna #kupnomieszkania

Sprawdź naszą ofertę już teraz

Sprawdź nasze usługi i oferty, które pomogą Ci w każdej sprawie związanej z nieruchomościami. Zaufaj nam już dziś!

Napisz do nas
Blog

Przeglądaj inne artykuły

Ukryte zaległości za centralne ogrzewanie. Kiedy nowy właściciel musi zapłacić cudze długi? 17 sty
poradnik kupującego
Ukryte zaległości za centralne ogrzewanie. Kiedy nowy właściciel musi zapłacić cudze długi?

Zakup mieszkania w Polsce wciąż bywa postrzegany jako transakcja „bezpieczna”, jeśli księga wieczysta jest czysta, a sprzedający przedstawi zaświadczenie o braku zaległości czynszowych. To jednak jedna z najbardziej niebezpiecznych iluzji w obrocie nieruchomościami. W praktyce prawa nieruchomości jedną z najczęstszych przyczyn sporów po podpisaniu aktu notarialnego są ukryte zaległości i dopłaty za centralne ogrzewanie, które ujawniają się dopiero po kilku miesiącach — już wtedy, gdy właścicielem lokalu jest nabywca. Problem ten dotyczy zarówno lokali z podzielnikami kosztów ogrzewania, jak i tych, w których koszty CO rozliczane są ryczałtowo w ramach czynszu. Różnica między tymi dwoma modelami rozliczeń ma jednak fundamentalne znaczenie prawne — i finansowe — dla kupującego. Z punktu widzenia prawa cywilnego należy jasno powiedzieć: zaległości za centralne ogrzewanie nie są ujawniane w księdze wieczystej, nie są też automatycznie wykazywane w standardowym zaświadczeniu o braku zaległości czynszowych. Oznacza to, że mogą „przejść” na nowego właściciela, mimo że nie były widoczne na etapie transakcji.

Koniec ustnych dzierżaw gruntów. Jak państwo likwiduje fikcję prawną w obrocie ziemią 14 sty
poradnik
Koniec ustnych dzierżaw gruntów. Jak państwo likwiduje fikcję prawną w obrocie ziemią

Ustna dzierżawa gruntów nie była nigdy rozwiązaniem neutralnym. Była konstrukcją tolerowaną, ale systemowo patologiczną – wykorzystywaną do obchodzenia prawa pierwokupu, manipulowania statusem nieruchomości oraz przerzucania ryzyk na nabywców i Skarb Państwa. Projektowane zmiany, które wprowadzają obowiązek formy pisemnej (co najmniej), wskazania czasu trwania umowy, a w praktyce coraz częściej formy elektronicznej albo aktu notarialnego, nie są „utrudnieniem obrotu”. Są przywróceniem elementarnej uczciwości konstrukcji prawnej dzierżawy.

Szantaż cenowy kupującego przy minimalnym zadatku i wpisanym roszczeniu z umowy przedwstępnej 13 sty
patologie na rynku nieruchomości
Szantaż cenowy kupującego przy minimalnym zadatku i wpisanym roszczeniu z umowy przedwstępnej

Dlaczego formalnie poprawna umowa może być narzędziem nacisku, a nie zabezpieczeniem transakcji? Na rynku nieruchomości coraz częściej pojawia się zjawisko, które nie jest przypadkowe, lecz zaplanowane. Kupujący świadomie zawiera umowę przedwstępną: wpłacając minimalny zadatek, bez zamiaru korzystania z kredytu, ujawniając roszczenie o przeniesienie własności w księdze wieczystej, a następnie wykorzystując czas i wpis w KW do wymuszenia obniżki ceny. Formalnie: wszystko zgodne z prawem. Ekonomicznie i prawnie: szantaż kontraktowy. To jedna z najbardziej niedoszacowanych nisz ryzyka transakcyjnego, o której nie informują ani pośrednicy, ani notariusze — bo nie wynika z aktu, lecz z konstrukcji umowy.

W księdze wieczystej widnieje adres, którego nie ma od kilkunastu lat. Czy to problem prawny? 16 sty
poradnik
W księdze wieczystej widnieje adres, którego nie ma od kilkunastu lat. Czy to problem prawny?

Jednym z najczęściej bagatelizowanych problemów przy zakupie nieruchomości jest nieaktualny adres ujawniony w księdze wieczystej. Kupujący słyszą: „Ulica kiedyś się tak nazywała”, „Numer się zmienił po podziale działek”, „Gmina to poprawiła, tylko w KW jeszcze nie”. I właśnie w tym miejscu zaczynają się realne ryzyka prawne, które mogą: zablokować kredyt, wstrzymać akt notarialny, uniemożliwić wpis nowego właściciela, a w skrajnych przypadkach doprowadzić do podważenia tożsamości nieruchomości.

Kontakt