poradnik

Czy notariusz odpowiada za błędny akt o poddaniu się egzekucji najemcy?

8 sty

Sąd odmówił nadania klauzuli wykonalności? Najem okazjonalny został skonstruowany po to, aby właściciel mógł usunąć najemcę bez procesu o eksmisję, jeśli ten po zakończeniu umowy nie chce dobrowolnie opuścić lokalu. Ochrona ta nie wynika z samej umowy najmu, lecz z aktu notarialnego o poddaniu się egzekucji, który najemca podpisuje na początku relacji najmu. To właśnie ten akt jest przesyłany później do sądu, aby uzyskać klauzulę wykonalności, pozwalającą komornikowi opróżnić lokal i odzyskać władztwo nad nieruchomością. Cała konstrukcja działa jednak wyłącznie wtedy, gdy akt został sporządzony prawidłowo. W praktyce sądy coraz częściej odmawiają nadania klauzuli wykonalności nie dlatego, że najemca ma rację, lecz dlatego, że w akcie popełniono błąd formalny lub redakcyjny — nierzadko zupełnie podstawowy.

Czy notariusz odpowiada za błędny akt o poddaniu się egzekucji najemcy?

W czym tkwi problem?

Najczęstszym błędem notarialnym jest nieprawidłowe powołanie podstawy egzekucji i ograniczenie oświadczenia jedynie do kwestii pieniężnych.

Prawo przewiduje dwa zupełnie odrębne tryby poddania się egzekucji:

  • art. 777 § 1 pkt 4 k.p.c. – dotyczy wydania i opróżnienia lokalu (czyli eksmisji),
  • art. 777 § 1 pkt 5 k.p.c. – dotyczy świadczeń pieniężnych (czynszu, opłat, odszkodowania).

Jeżeli akt zawiera tylko oświadczenie w zakresie zapłaty należności, ale brak w nim oświadczenia dotyczącego opuszczenia i opróżnienia lokalu, to w świetle przepisów nie daje on podstawy do uproszczonej eksmisji. A zatem sąd nie może nadać klauzuli wykonalności w zakresie wydania lokalu i działa całkowicie prawidłowo, odmawiając właścicielowi instrumentu, który miał być główną ochroną w najmie okazjonalnym.

Czy notariusz ponosi odpowiedzialność?

Notariusz odpowiada za błędnie sporządzony akt wówczas, gdy:

  • treść oświadczenia nie obejmuje pkt 4 art. 777 k.p.c., a wynikał taki obowiązek z umowy najmu
  • brakuje jasnego obowiązku wydania lokalu,
  • użyto tylko pkt 5, co zabezpiecza wyłącznie pieniądze, pomimo że umowa najmu jasno wskazywała postanowienie, że najemca podda się egzekucji co do wydania i opróżnienia lokalu,
  • zapis jest niejednoznaczny i niepozwalający na nadanie klauzuli.

Taka konstrukcja dokumentu nie realizuje celu przepisu i narusza obowiązek należytej staranności, który wynika wprost z Prawa o notariacie. W efekcie właściciel nie może odzyskać lokalu w trybie uproszczonym, a musi wytoczyć klasyczny proces o eksmisję, który trwa wielokrotnie dłużej.

W tym czasie ponosi koszty utrzymania lokalu, mediów, windykacji oraz traci możliwość dalszego wynajmu. To stanowi realną, mierzalną szkodę, którą można powiązać z błędnie sporządzonym aktem i dochodzić jej naprawienia z obowiązkowego ubezpieczenia OC notariusza.


Podsumowując:

Zgodnie z art. 80 § 4 Prawa o notariacie – notariusz ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą, gdy szkoda powstała wskutek:

  • sporządzenia aktu sprzecznego z prawem,
  • sporządzenia aktu wadliwego formalnie,
  • braku należytej staranności przy redakcji czynności.

Jeżeli odmowa nadania klauzuli wynika z:

  • nieprawidłowego brzmienia oświadczenia o poddaniu się egzekucji,
  • braku pełnych danych,
  • błędu co do trybu (pkt 4 zamiast pkt 5),
  • nieprawidłowego wskazania obowiązku opróżnienia lokalu,

to notariusz odpowiada.

Kiedy odmowa klauzuli nie oznacza winy notariusza?

Nie każda odmowa jest konsekwencją błędu sporządzenia aktu. Sąd odmówi klauzuli również wtedy, gdy:

  • najem nie został zgłoszony do urzędu skarbowego,
  • lokal zastępczy utracił zgodę właściciela,
  • dane w akcie straciły aktualność,
  • umowa najmu nie zawierała pełnych danych zarówno wynajmującego, jak i najemcy
  • umowa najmu nie została podpisana przez wszystkich właścicieli / współwłaścicieli lokalu

W takich sytuacjach notariusz nie ponosi odpowiedzialności, a problem leży po stronie wynajmującego.

Jak powinna brzmieć treść oświadczenia?

Aby najem okazjonalny działał tak, jak zakłada ustawa, w akcie muszą pojawić się dwa odrębne oświadczenia najemcy:

  • poddanie się egzekucji w zakresie obowiązku wydania i opróżnienia lokalu na podstawie art. 777 § 1 pkt 4 k.p.c.,
  • poddanie się egzekucji w zakresie zapłaty należności pieniężnych na podstawie art. 777 § 1 pkt 5 k.p.c.

Tylko ta konstrukcja zabezpiecza właściciela jednocześnie co do wyprowadzenia najemcy i rozliczeń finansowych.

Dlaczego problem ujawnia się dopiero na końcu najmu?

Błędny akt notarialny wychodzi na jaw dopiero wtedy, gdy właściciel naprawdę chce skorzystać z jego funkcji ochronnej — czyli gdy najemca nie opuszcza lokalu. Na tym etapie poprawienie treści jest już niemożliwe, a zamiast uproszczonej egzekucji pozostaje kilku- lub kilkunastomiesięczny proces o eksmisję.

To właśnie ta luka jest dziś najczęściej przedmiotem sporów i roszczeń odszkodowawczych wobec notariuszy.


Przeczytaj także:

Czy można eksmitować najemcę, jeśli w oświadczeniu o poddaniu się egzekucji podał fikcyjny adres?

https://bezpiecznatransakcja24.pl/blog/czy-mozna-eksmitowac-najemce-jesli-w

„Wynajmę Ci nie swoje mieszkanie – i jeszcze podpiszemy to na umowie notarialnej” . Nowy trend 2025 https://bezpiecznatransakcja24.pl/blog/wynajme-ci-nie-swoje-mieszkanie-i-jeszcze

Czy brak podpisu współwłaściciela na umowie unieważnia najem okazjonalny? analiza prawnika 2025

https://bezpiecznatransakcja24.pl/blog/czy-brak-podpisu-wspolwlasciciela-na-umowie

Która umowa najmu jest najbezpieczniejsza? Analiza prawnika (2025)

https://bezpiecznatransakcja24.pl/blog/ktora-umowa-najmu-jest-najbezpieczniejsza

10 błędów, przez które Twój najem okazjonalny może być nieważny (2025)

https://bezpiecznatransakcja24.pl/blog/10-bledow-przez-ktore-twoj-najem-okazjonalny


Jeżeli masz podpisany akt albo dopiero przygotowujesz dokumentację najmu okazjonalnego, zweryfikujemy, czy:

  • treść oświadczenia obejmuje prawidłowo wydanie lokalu i zapłatę,
  • akt spełnia warunki nadania klauzuli wykonalności,
  • zapis nie zablokuje eksmisji i nie przerzuci Cię do procesu sądowego.

Konsultacja prawna online 30 minut

https://bezpiecznatransakcja24.pl/produkty/konsultacja-prawna-online-30-minut

Sprawdzenie projektu aktu notarialnego

https://bezpiecznatransakcja24.pl/produkty/sprawdzenie-projektu-aktu-notarialnego


#najmokazjonalny #klauzulawykonalności #poddaniesięegzekucji #aktNotarialny #eksmitacja #wydanielokalu #najemca #odpowiedzialnośćNotariusza #prawoNieruchomości #bezpiecznatransakcja #BT24

Sprawdź naszą ofertę już teraz

Sprawdź nasze usługi i oferty, które pomogą Ci w każdej sprawie związanej z nieruchomościami. Zaufaj nam już dziś!

Napisz do nas
Blog

Przeglądaj inne artykuły

Ukryte zaległości za centralne ogrzewanie. Kiedy nowy właściciel musi zapłacić cudze długi? 17 sty
poradnik kupującego
Ukryte zaległości za centralne ogrzewanie. Kiedy nowy właściciel musi zapłacić cudze długi?

Zakup mieszkania w Polsce wciąż bywa postrzegany jako transakcja „bezpieczna”, jeśli księga wieczysta jest czysta, a sprzedający przedstawi zaświadczenie o braku zaległości czynszowych. To jednak jedna z najbardziej niebezpiecznych iluzji w obrocie nieruchomościami. W praktyce prawa nieruchomości jedną z najczęstszych przyczyn sporów po podpisaniu aktu notarialnego są ukryte zaległości i dopłaty za centralne ogrzewanie, które ujawniają się dopiero po kilku miesiącach — już wtedy, gdy właścicielem lokalu jest nabywca. Problem ten dotyczy zarówno lokali z podzielnikami kosztów ogrzewania, jak i tych, w których koszty CO rozliczane są ryczałtowo w ramach czynszu. Różnica między tymi dwoma modelami rozliczeń ma jednak fundamentalne znaczenie prawne — i finansowe — dla kupującego. Z punktu widzenia prawa cywilnego należy jasno powiedzieć: zaległości za centralne ogrzewanie nie są ujawniane w księdze wieczystej, nie są też automatycznie wykazywane w standardowym zaświadczeniu o braku zaległości czynszowych. Oznacza to, że mogą „przejść” na nowego właściciela, mimo że nie były widoczne na etapie transakcji.

Koniec ustnych dzierżaw gruntów. Jak państwo likwiduje fikcję prawną w obrocie ziemią 14 sty
poradnik
Koniec ustnych dzierżaw gruntów. Jak państwo likwiduje fikcję prawną w obrocie ziemią

Ustna dzierżawa gruntów nie była nigdy rozwiązaniem neutralnym. Była konstrukcją tolerowaną, ale systemowo patologiczną – wykorzystywaną do obchodzenia prawa pierwokupu, manipulowania statusem nieruchomości oraz przerzucania ryzyk na nabywców i Skarb Państwa. Projektowane zmiany, które wprowadzają obowiązek formy pisemnej (co najmniej), wskazania czasu trwania umowy, a w praktyce coraz częściej formy elektronicznej albo aktu notarialnego, nie są „utrudnieniem obrotu”. Są przywróceniem elementarnej uczciwości konstrukcji prawnej dzierżawy.

Szantaż cenowy kupującego przy minimalnym zadatku i wpisanym roszczeniu z umowy przedwstępnej 13 sty
patologie na rynku nieruchomości
Szantaż cenowy kupującego przy minimalnym zadatku i wpisanym roszczeniu z umowy przedwstępnej

Dlaczego formalnie poprawna umowa może być narzędziem nacisku, a nie zabezpieczeniem transakcji? Na rynku nieruchomości coraz częściej pojawia się zjawisko, które nie jest przypadkowe, lecz zaplanowane. Kupujący świadomie zawiera umowę przedwstępną: wpłacając minimalny zadatek, bez zamiaru korzystania z kredytu, ujawniając roszczenie o przeniesienie własności w księdze wieczystej, a następnie wykorzystując czas i wpis w KW do wymuszenia obniżki ceny. Formalnie: wszystko zgodne z prawem. Ekonomicznie i prawnie: szantaż kontraktowy. To jedna z najbardziej niedoszacowanych nisz ryzyka transakcyjnego, o której nie informują ani pośrednicy, ani notariusze — bo nie wynika z aktu, lecz z konstrukcji umowy.

W księdze wieczystej widnieje adres, którego nie ma od kilkunastu lat. Czy to problem prawny? 16 sty
poradnik
W księdze wieczystej widnieje adres, którego nie ma od kilkunastu lat. Czy to problem prawny?

Jednym z najczęściej bagatelizowanych problemów przy zakupie nieruchomości jest nieaktualny adres ujawniony w księdze wieczystej. Kupujący słyszą: „Ulica kiedyś się tak nazywała”, „Numer się zmienił po podziale działek”, „Gmina to poprawiła, tylko w KW jeszcze nie”. I właśnie w tym miejscu zaczynają się realne ryzyka prawne, które mogą: zablokować kredyt, wstrzymać akt notarialny, uniemożliwić wpis nowego właściciela, a w skrajnych przypadkach doprowadzić do podważenia tożsamości nieruchomości.

Kontakt