poradnik

Kto płaci za akt notarialny do umowy najmu okazjonalnego? Wynajmujący czy najemca?

18 gru

Najem okazjonalny jest dziś jedną z najskuteczniejszych form ochrony wynajmującego. Jednak w praktyce wciąż powraca to samo pytanie: Kto ma zapłacić za oświadczenie najemcy o poddaniu się egzekucji w formie aktu notarialnego? Wynajmujący czy najemca? To pytanie nie jest banalne. Bo umowa najmu okazjonalnego działa poprawnie tylko wtedy, gdy dokumenty są sporządzone zgodnie z przepisami i właściwą praktyką notarialną. W tym artykule przedstawiamy stanowisko prawne, praktykę kancelarii oraz pułapki, na które dziś polują nieuczciwi najemcy.

Kto płaci za akt notarialny do umowy najmu okazjonalnego? Wynajmujący czy najemca?

1. Oświadczenie najemcy u notariusza – co to za dokument?

Przy najmie okazjonalnym najemca składa oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji w formie aktu notarialnego.

Co oznacza ten dokument?

  • Najemca przyjmuje, że w razie konieczności może zostać wyeksmitowany bez procesu.
  • To jeden z niewielu mechanizmów w polskim prawie, który naprawdę chroni wynajmującego.
  • Bez tego oświadczenia najem okazjonalny nie działa.

Dlatego to nie „dodatkowy papier”, lecz kluczowe zabezpieczenie majątku właściciela.

2. Kto według prawa powinien zapłacić za akt notarialny?

Przepisy… milczą.

Ani ustawa o ochronie praw lokatorów, ani ustawa o notariacie, ani kodeks cywilny nie wskazują, kto ma ponieść koszt sporządzenia aktu.

A skoro prawo nie nakazuje, obowiązuje zasada:

Koszty ustalają strony umowy.
Zgodnie z art. 353¹ k.c. – swoboda umów.

Ale w praktyce nie wygląda to „po równo”.

3. Praktyka rynku: kto faktycznie płaci?

Standard rynkowy 1: koszt ponosi najemca

Dlaczego?

  • Bo to jego oświadczenie.
  • To zabezpieczenie wynajmującego, ale sporządza je najemca o sobie samym.
  • Wynajmujący nie ma obowiązku finansować dokumentów, które mają go chronić przed ryzykiem ze strony najemcy.

W 80–90% przypadków najemca pokrywa koszt aktu.

Standard rynkowy 2: koszt dzielony lub pokrywany przez wynajmującego

Zdarza się rzadziej i wynika z:

  • konkurencyjności najmu (dużo wolnych mieszkań),
  • chęci „przyciągnięcia” jakościowego najemcy,
  • wyboru notariusza i uzyskania prawidłowego aktu notarialnego,
  • strategii wynajmu premium.

Wynajmujący płaci za akt tylko wtedy, gdy sam tak ustali – nigdy z obowiązku.

4. UWAGA: koszt aktu to nie jedyny koszt najmu okazjonalnego

Pełny pakiet najmu okazjonalnego obejmuje:

  • akt notarialny najemcy – 1/10 minimalnego wynagrodzenia za pracę + 23% VAT + koszt wypisu (w 2025 roku całkowite koszty to 602,70 zł)
  • oświadczenie właściciela lokalu zastępczego
  • zgłoszenie umowy najmu do urzędu skarbowego
  • przygotowanie samej umowy najmu okazjonalnego (najlepiej przez prawnika)
  • weryfikację najemcy (dochodów, historii, KRD, itp.)

Większość wynajmujących o tym nie wie.

5. Największe pułapki – widzimy je na co dzień w praktyce

Pułapka 1: „Najemca nie chce iść do notariusza – bo nie ma czasu”

Zawsze łączy się z ryzykiem: długi, zajęcia, wcześniejsze eksmisje.

Pułapka 2: akt sporządzony błędnie – wynajmujący myśli, że ma ochronę, a jej… nie ma

Przykłady błędów:

  • brak pełnej formuły „opróżnienia lokalu”,
  • błędne oznaczenie lokalu,
  • brak daty początku najmu,
  • nieważne oświadczenie właściciela lokalu zastępczego.

Pułapka 3: właściciel lokalu zastępczego nie złożył oświadczenia

Umowa najmu okazjonalnego jest wtedy martwa.

Pułapka 4: brak zgłoszenia do urzędu skarbowego

Po 14 dniach od podpisania najmu – umowa traci charakter „okazjonalnej”.

6. A co jeśli najemca odmawia zapłaty za akt?

Tu pojawia się najważniejsza prawna odpowiedź:

Wynajmujący nie musi wynajmować mieszkania najemcy, który nie chce zabezpieczyć umowy.

Legalnie możesz powiedzieć:

„Wynajmę mieszkanie tylko z pełnym pakietem najmu okazjonalnego.
Koszt aktu pokrywa najemca, chyba że ustalimy inaczej.”

Odmowa najemcy?

To sygnał ostrzegawczy, a nie powód do negocjacji.

7. Powiązane artykuły

Czy brak podpisu współwłaściciela na umowie unieważnia najem okazjonalny? analiza prawnika 2025

https://bezpiecznatransakcja24.pl/blog/czy-brak-podpisu-wspolwlasciciela-na-umowie

Która umowa najmu jest najbezpieczniejsza? Analiza prawnika (2025)

https://bezpiecznatransakcja24.pl/blog/ktora-umowa-najmu-jest-najbezpieczniejsza

10 błędów, przez które Twój najem okazjonalny może być nieważny (2025)

https://bezpiecznatransakcja24.pl/blog/10-bledow-przez-ktore-twoj-najem-okazjonalny

Sprzedaż mieszkania z umową najmu okazjonalnego – czy to bezpieczne? (2025)

https://bezpiecznatransakcja24.pl/blog/sprzedaz-mieszkania-z-umowa-najmu

Kupujesz mieszkanie z lokatorem? Sprawdź, co naprawdę mówi prawo (2025)

https://bezpiecznatransakcja24.pl/blog/kupujesz-mieszkanie-z-lokatorem-sprawdz-co

 

8. Podsumowanie

W świetle prawa:

  • nie ma obowiązku, aby wynajmujący płacił za akt;
  • standard rynkowy: koszt ponosi najemca;
  • wyjątki wynikają tylko z woli stron;
  • bez prawidłowego aktu najem okazjonalny nie działa;
  • a brak tego dokumentu naraża wynajmującego na wieloletni proces eksmisyjny.

To jest zabezpieczenie właściciela – i to najważniejsze, jakie przewiduje polskie prawo.


Chcesz mieć prawidłowy najem okazjonalny, bez błędów i ryzyka eksmisyjnego?

Napisz do nas

https://bezpiecznatransakcja24.pl/kontakt

Konsultacja prawna online 30 minut

https://bezpiecznatransakcja24.pl/produkty/konsultacja-prawna-online-30-minut


#najemokazjonalny #wynajemmieszkania #najem #najemcy #wynajmujący #notariusz #poddaniesięegzekucji #aktnotarialny #prawo #nieruchomości #bezpiecznatransakcja #BT24 #eksmitacja #ochronawynajmującego

Sprawdź naszą ofertę już teraz

Sprawdź nasze usługi i oferty, które pomogą Ci w każdej sprawie związanej z nieruchomościami. Zaufaj nam już dziś!

Napisz do nas
Blog

Przeglądaj inne artykuły

Ukryte zaległości za centralne ogrzewanie. Kiedy nowy właściciel musi zapłacić cudze długi? 17 sty
poradnik kupującego
Ukryte zaległości za centralne ogrzewanie. Kiedy nowy właściciel musi zapłacić cudze długi?

Zakup mieszkania w Polsce wciąż bywa postrzegany jako transakcja „bezpieczna”, jeśli księga wieczysta jest czysta, a sprzedający przedstawi zaświadczenie o braku zaległości czynszowych. To jednak jedna z najbardziej niebezpiecznych iluzji w obrocie nieruchomościami. W praktyce prawa nieruchomości jedną z najczęstszych przyczyn sporów po podpisaniu aktu notarialnego są ukryte zaległości i dopłaty za centralne ogrzewanie, które ujawniają się dopiero po kilku miesiącach — już wtedy, gdy właścicielem lokalu jest nabywca. Problem ten dotyczy zarówno lokali z podzielnikami kosztów ogrzewania, jak i tych, w których koszty CO rozliczane są ryczałtowo w ramach czynszu. Różnica między tymi dwoma modelami rozliczeń ma jednak fundamentalne znaczenie prawne — i finansowe — dla kupującego. Z punktu widzenia prawa cywilnego należy jasno powiedzieć: zaległości za centralne ogrzewanie nie są ujawniane w księdze wieczystej, nie są też automatycznie wykazywane w standardowym zaświadczeniu o braku zaległości czynszowych. Oznacza to, że mogą „przejść” na nowego właściciela, mimo że nie były widoczne na etapie transakcji.

Koniec ustnych dzierżaw gruntów. Jak państwo likwiduje fikcję prawną w obrocie ziemią 14 sty
poradnik
Koniec ustnych dzierżaw gruntów. Jak państwo likwiduje fikcję prawną w obrocie ziemią

Ustna dzierżawa gruntów nie była nigdy rozwiązaniem neutralnym. Była konstrukcją tolerowaną, ale systemowo patologiczną – wykorzystywaną do obchodzenia prawa pierwokupu, manipulowania statusem nieruchomości oraz przerzucania ryzyk na nabywców i Skarb Państwa. Projektowane zmiany, które wprowadzają obowiązek formy pisemnej (co najmniej), wskazania czasu trwania umowy, a w praktyce coraz częściej formy elektronicznej albo aktu notarialnego, nie są „utrudnieniem obrotu”. Są przywróceniem elementarnej uczciwości konstrukcji prawnej dzierżawy.

Szantaż cenowy kupującego przy minimalnym zadatku i wpisanym roszczeniu z umowy przedwstępnej 13 sty
patologie na rynku nieruchomości
Szantaż cenowy kupującego przy minimalnym zadatku i wpisanym roszczeniu z umowy przedwstępnej

Dlaczego formalnie poprawna umowa może być narzędziem nacisku, a nie zabezpieczeniem transakcji? Na rynku nieruchomości coraz częściej pojawia się zjawisko, które nie jest przypadkowe, lecz zaplanowane. Kupujący świadomie zawiera umowę przedwstępną: wpłacając minimalny zadatek, bez zamiaru korzystania z kredytu, ujawniając roszczenie o przeniesienie własności w księdze wieczystej, a następnie wykorzystując czas i wpis w KW do wymuszenia obniżki ceny. Formalnie: wszystko zgodne z prawem. Ekonomicznie i prawnie: szantaż kontraktowy. To jedna z najbardziej niedoszacowanych nisz ryzyka transakcyjnego, o której nie informują ani pośrednicy, ani notariusze — bo nie wynika z aktu, lecz z konstrukcji umowy.

W księdze wieczystej widnieje adres, którego nie ma od kilkunastu lat. Czy to problem prawny? 16 sty
poradnik
W księdze wieczystej widnieje adres, którego nie ma od kilkunastu lat. Czy to problem prawny?

Jednym z najczęściej bagatelizowanych problemów przy zakupie nieruchomości jest nieaktualny adres ujawniony w księdze wieczystej. Kupujący słyszą: „Ulica kiedyś się tak nazywała”, „Numer się zmienił po podziale działek”, „Gmina to poprawiła, tylko w KW jeszcze nie”. I właśnie w tym miejscu zaczynają się realne ryzyka prawne, które mogą: zablokować kredyt, wstrzymać akt notarialny, uniemożliwić wpis nowego właściciela, a w skrajnych przypadkach doprowadzić do podważenia tożsamości nieruchomości.

Kontakt